Hoe bestrijd ik de buxusmot en wat is een alternatief voor buxus?
De buxusmot bestrijdt u door het hart van de plant regelmatig te controleren op webben en groene rupsen, jonge rupsen te behandelen met een middel op basis van de bacterie Bacillus thuringiensis en een feromoonval te gebruiken om het juiste moment te bepalen. Blijft de aantasting jaar na jaar terugkomen, dan is overstappen op een minder gevoelige soort zoals Japanse hulst, een kleinbladige taxusvorm of een laag blijvende kamperfoelie vaak praktischer dan de buxus jaarlijks blijven verdedigen.
Waar controleert u een buxus het beste op de eerste tekenen?
De eerste tekenen van de buxusmot zitten niet aan de buitenkant van een bol of een haagblok, maar in het hart van de plant, waar de rupsen minder zichtbaar zijn en het eerst schade aanrichten. Fijne spinselwebben tussen de takjes en kleine groene uitwerpselen op de grond onder de plant zijn vaak eerder zichtbaar dan kaalgevreten blad.
Een controle om de paar weken gedurende het groeiseizoen ontdekt een beginnende aantasting op tijd, terwijl wachten tot de bol van buiten al bruin en kaal oogt betekent dat de rupsen al weken actief zijn geweest.
Hoe bepaalt u het juiste moment om te behandelen?
Een feromoonval vangt de mannetjesvlinders en laat daarmee zien wanneer een nieuwe vlucht begint, wat het beste moment aangeeft om op jonge rupsen te controleren. Kort na een gesignaleerde vlucht zijn de rupsen nog klein, en dan werkt een biologisch middel op basis van de bacterie Bacillus thuringiensis het effectiefst.
Bij grote, al verharde rupsen heeft hetzelfde middel veel minder effect, waardoor een late behandeling vaak weinig oplevert. Omdat er in een seizoen meerdere generaties actief zijn, valt bestrijding niet onder één vaste datum maar onder herhaalde controle gedurende het hele snoeiseizoen.
Wat kunt u doen als de buxus al fors is kaalgevreten?
Een buxus met levend hout loopt na kaalvreten vaak weer uit vanuit de oude takken, maar heeft doorgaans een heel seizoen of langer nodig om de oorspronkelijke vorm terug te krijgen. Een handmatige controle op restrupsen en spinsel, gevolgd door een lichte snoeibeurt van het kale deel, geeft de plant de beste kans op herstel.
Blijft de plant na herstelpogingen jaar op jaar opnieuw zwaar aangetast, dan weegt de tijd die in bestrijding gaat niet meer op tegen het resultaat, en is vervanging een reëlere optie dan een volgend seizoen opnieuw beginnen.
Welke soorten vervangen buxus zonder dezelfde kwetsbaarheid?
Japanse hulst heeft een vergelijkbaar klein, glanzend blad en verdraagt scherpe vormsnoei net als buxus, zonder gevoelig te zijn voor de buxusmot. Een kleinbladige, trage taxusvorm is een ander alternatief, met als voordeel dat de soort ook na zware verjongingssnoei weer uitloopt vanuit oud hout.
Een laag blijvende, dicht groeiende kamperfoelie geeft een vergelijkbaar strak beeld in een klein bed of langs een pad, met een iets grover blad dan buxus maar zonder de gevoeligheid voor de mot. Welke van deze soorten het beste past, hangt verder af van de grondsoort en de hoeveelheid schaduw op de plek waar de buxus nu staat.
Stap voor stap
- Controleer het hart van de plant Bekijk om de paar weken de binnenkant van de bol of het haagblok op webben, uitwerpselen en jonge rupsen, niet alleen de buitenkant.
- Hang een feromoonval op Gebruik de val om te zien wanneer een nieuwe vlucht van mannetjesvlinders begint, als signaal voor het beste behandelmoment.
- Behandel jonge rupsen op tijd Zet kort na een gesignaleerde vlucht een middel op basis van Bacillus thuringiensis in, zolang de rupsen nog klein zijn.
- Verwijder kale of aangetaste delen Knip zwaar kaalgevreten takjes weg zodat de plant zijn energie in nieuwe uitloop steekt in plaats van in beschadigd blad.
- Weeg vervanging bij herhaalde aantasting Stap over op Japanse hulst, een kleinbladige taxus of een laag blijvende kamperfoelie wanneer de buxus jaar na jaar terugkerend zwaar wordt aangetast.
Veelgestelde vragen
Werkt een biologisch middel ook tegen volwassen rupsen?
Nauwelijks; een middel op basis van Bacillus thuringiensis werkt vooral op jonge rupsen en verliest zijn effect zodra de rupsen groter en ouder zijn geworden.
Hoeveel generaties buxusmot zijn er in een seizoen?
Doorgaans twee elkaar overlappende generaties, ruwweg van mei tot in oktober, wat betekent dat één controle per jaar niet voldoende is om de mot bij te houden.
Is Japanse hulst net zo winterhard als buxus?
Ja, Japanse hulst is in Nederland goed winterhard en blijft net als buxus het hele jaar groen, wat de soort geschikt maakt als directe vervanger in vorm en gebruik.