Wat doet een groendak of geveltuin voor hitte en regen?
Een groendak en een geveltuin vertragen de afvoer van regenwater en houden een deel ervan vast, terwijl de beplanting tegelijk verkoeling geeft doordat water via de bladeren verdampt in plaats van dat de zon direct op een kaal dak of een kale muur schijnt. Beide oplossingen dragen zo bij aan zowel minder snel wegstromend regenwater als een lagere temperatuur rond de woning op een hete dag.
Hoe houdt een groendak regenwater vast?
Een groendak bestaat uit een laag beplanting op een substraat dat als een spons werkt, water opneemt bij een bui en dat water geleidelijk weer afgeeft via verdamping en de afvoer die eronder ligt. Daardoor bereikt regenwater het riool trager en meer gespreid dan bij een kaal dak, waar water direct en in één keer wegstroomt.
Bij een lichte tot gemiddelde bui houdt een groendak een aanzienlijk deel van het water helemaal vast, terwijl bij een langdurige, zware bui het dak op een gegeven moment verzadigd raakt en het overtollige water alsnog via de reguliere afvoer wegloopt.
Hoe zorgt een groendak of geveltuin voor verkoeling?
Beplanting op een dak of tegen een gevel verdampt water via de bladeren, en dat verdampingsproces onttrekt warmte aan de directe omgeving, waardoor de temperatuur van het dak of de muur eronder lager blijft dan bij een kaal, donker oppervlak dat de volle zon vasthoudt. Een kaal dak kan op een hete dag flink opwarmen, terwijl een beplant dak die opwarming duidelijk beperkt.
Een geveltuin geeft daarnaast schaduw op de gevel zelf, wat vooral op een zuid- of westgevel in een stadstuin merkbaar is, omdat die gevels op een hete dag het langst in de volle zon staan.
Welke beplanting past bij een groendak en welke bij een geveltuin?
Een groendak draagt meestal een dunne laag substraat en vraagt daarom om planten die weinig wortelruimte nodig hebben en tegen droogte kunnen, zoals laagblijvende vetplanten en kruiden die van nature op een schrale, zonnige plek groeien. Een dikker opgebouwd groendak biedt ruimte voor een grotere variatie, tot en met lage heesters, maar vraagt dan ook een zwaardere draagconstructie.
Een geveltuin combineert vaak klimplanten die tegen de muur omhoog groeien met een border aan de voet van de gevel, waarbij de keuze van de plant afhangt van de richting van de gevel; een noordgevel vraagt om schaduwverdragende soorten, een zuidgevel juist om planten die tegen felle zon en warmte kunnen.
Waar houdt u rekening mee bij de aanleg van een groendak?
Een bestaand dak draagt niet zomaar het extra gewicht van substraat, planten en het water dat daarin wordt vastgehouden; laat de draagconstructie vooraf beoordelen voordat een groendak wordt aangelegd, zeker bij een ouder dak dat niet met dit gewicht in gedachten is gebouwd. Een lichte variant met een dunne substraatlaag weegt aanzienlijk minder dan een dikker opgebouwd dak met heesters.
Zorg voor een goede afvoer aan de rand van het dak voor het moment dat het substraat volledig verzadigd is, zodat overtollig water gecontroleerd wegloopt in plaats van zich op één plek op te hopen.
Vraagt een groendak of geveltuin veel onderhoud?
Een groendak met laagblijvende, droogtebestendige beplanting vraagt over het algemeen weinig onderhoud, met af en toe wieden van ongewenste opslag en een controle van de afvoer, zodat blad en vuil die niet verstoppen. In een langdurig droge periode heeft ook dit type beplanting soms extra water nodig, ondanks de droogtebestendige keuze van de soorten.
Een geveltuin met klimplanten vraagt geregeld snoeiwerk, zodat de planten binnen de gewenste omvang blijven en ramen, dakgoten of buren niet worden gehinderd door te uitbundige groei. Een border aan de voet van de gevel heeft daarnaast dezelfde zorg nodig als een gewone border, met af en toe water geven en het verwijderen van onkruid.
Veelgestelde vragen
Is een groendak geschikt voor elk type dak?
Niet elk dak is geschikt; de draagconstructie moet het gewicht van substraat, beplanting en vastgehouden water kunnen dragen, en dat vraagt bij een bestaand dak eerst een beoordeling voordat een groendak wordt aangelegd.
Kan een geveltuin de gevel van de woning beschadigen?
Klimplanten die rechtstreeks tegen een muur groeien, kunnen bij een kwetsbare gevel de voegen aantasten; een klimhulp op enige afstand van de muur voorkomt dat risico en laat de plant alsnog tegen de gevel op groeien.
Helpt een groendak ook tegen een sproeiverbod in de zomer?
Een groendak lost een sproeiverbod niet op, maar de droogtebestendige beplanting die er meestal op staat, heeft over het algemeen minder aanvullend water nodig dan een gewone border of een gazon.