Hoe koppel ik mijn regenpijp af en waar blijft het water?

Het water van een afgekoppelde regenpijp kan naar vier plekken: een regenton voor hergebruik, een grindkoffer die het water rond het huis laat wegzakken, een infiltratiekrat die water onder het gazon of terras opslaat, of een wadi die het water zichtbaar in de tuin vasthoudt. De keuze hangt af van de beschikbare ruimte en van de doorlatendheid van de bodem, en vaak werkt een combinatie van twee bestemmingen beter dan het inzetten op een enkele voorziening.

Een regenton alleen is meestal niet genoeg bij een fikse bui, omdat de ton snel vol raakt; combineer een regenton met een overloop naar een infiltratiekrat of een grindkoffer zodat overtollig water alsnog in de bodem verdwijnt.

Bij nieuwbouw en bij een verbouwing met een vergunningplicht schrijft de Hemelwaterverordening Amsterdam 2021 voor dat zestig liter regenwater per vierkante meter verhard oppervlak binnen zestig uur op eigen terrein wordt vastgehouden, voordat het op het riool mag worden geloosd. De norm geldt voor het nieuwe of verbouwde verharde oppervlak, niet automatisch voor de hele bestaande tuin.

Voor een bestaande woning zonder verbouwing geldt deze norm niet verplicht, maar Waternet en de gemeente Amsterdam raden aan om ook dan zoveel mogelijk regenwater af te koppelen van het riool. Bij twijfel of een verbouwing onder de verplichting valt, geeft de gemeente Amsterdam uitsluitsel bij de vergunningaanvraag.

Op een tuin met een lage grondwaterstand en een doorlatende bodem werkt een infiltratiekrat of grindkoffer doorgaans goed; op veengrond met een hoge grondwaterstand is de infiltratiecapaciteit beperkt en ligt een combinatie van een regenton met een kleine wadi meer voor de hand. Waternet publiceert per gebied informatie over de bodemgesteldheid die hierbij helpt.

Houd bij elke oplossing rekening met de afstand tot de fundering van de woning; een infiltratievoorziening hoort niet direct tegen de gevel aan te liggen, om vochtproblemen te voorkomen. Een afstand van een paar meter tot de gevel is ook hier gebruikelijk, en bij twijfel over de opbouw van de bodem geeft een proefgat van een halve meter diep al een eerste indicatie van de doorlatendheid.

Het afkoppelen van een regenpijp aan de eigen woning is doorgaans zonder vergunning toegestaan, zolang het water niet over andermans perceel of over de stoep wegloopt. Bij een verbouwing met een omgevingsvergunning kan de gemeente Amsterdam de afkoppeling juist verplicht stellen via de Hemelwaterverordening Amsterdam 2021.

Voer het afgekoppelde water nooit rechtstreeks af naar de erfgrens van de buren; een infiltratievoorziening of wadi hoort ruim binnen de eigen grond te liggen, zodat het water niet naar het perceel ernaast trekt.

Bij een bovenwoning of een pand met meerdere appartementen loopt de regenpijp vaak gezamenlijk naar het riool, en dan koppelt u niet zomaar op eigen initiatief af zonder overleg met de andere bewoners of de vereniging van eigenaars. Een aanpassing aan een gedeelde pijp raakt de afvoer van het hele pand, niet alleen de eigen woning.

Bij een grondgebonden woning met een eigen regenpijp aan de achtergevel ligt de afkoppeling wel volledig in eigen hand, zolang het water op eigen terrein blijft en niet naar de stoep of het perceel van de buren wegloopt. Overleg bij twijfel over de eigendomssituatie van de pijp eerst met de gemeente Amsterdam of met Waternet voordat het werk begint.