Tuinen in Súdwest-Fryslân: het woningbeeld
De gemeente Súdwest-Fryslân telt 43.118 woningen voor 90.534 inwoners. 81% daarvan is een eengezinswoning, 19% een appartement of ander meergezinshuis. Een eengezinswoning heeft in de regel een eigen tuin; bij een meergezinswoning is dat een balkon, een dakterras of een gedeelde binnentuin, en ook daar komen wij.
Binnen de eengezinswoningen is de vrijstaande woning het grootste type (26% van alle woningen): vrijstaand 26%, hoekwoning 14%, tussenwoning 25%. Dat zegt iets over de vorm van de tuinen die we hier tegenkomen: een tussenwoning heeft een smalle, diepe achtertuin met buren aan twee kanten, een vrijstaande woning een tuin rondom met meer wind en meer zon.
Slechts 5% van de woningen is in de afgelopen tien jaar gebouwd; 95% is ouder. In een bestaande tuin is de bodem meestal ingegroeid en de beplanting volwassen: daar gaat het vaker om renovatie, snoei en het herstellen van bestrating dan om aanleg in een lege tuin.
65% van de woningen is een koopwoning en 35% wordt gehuurd. Bij een huurwoning stemmen we grotere ingrepen, zoals een boom weghalen of een schutting vervangen, eerst af met de verhuurder.
| Kenmerk | Aantal of aandeel | Peildatum |
|---|---|---|
| Inwoners | 90.534 | 1 januari 2025 |
| Huishoudens | 41.250 | 1 januari 2025 |
| Woningen | 43.118 | 1 januari 2025 |
| Eengezinswoningen | 81% | 1 januari 2025 |
| Vrijstaand | 26% | 1 januari 2025 |
| Meergezinswoningen | 19% | 1 januari 2025 |
| Koopwoningen | 65% | 1 januari 2025 |
| Gebouwd in de afgelopen tien jaar | 5% | 1 januari 2025 |
| Nieuwbouwwoningen toegevoegd | 136 | 2024 |
| Landoppervlak (km²) | 523 | 1 januari 2025 |
| Stedelijkheid (CBS) | weinig stedelijk | 1 januari 2025 |
Bron: CBS 86165NED, Kerncijfers wijken en buurten 2025 (inwoners en woningen per 1 januari 2025; nieuwbouw over 2024). Percentages zijn afgerond en tellen niet altijd op tot 100.
Súdwest-Fryslân vergeleken met Friesland
Met 90.534 inwoners staat Súdwest-Fryslân op plaats 2 van de 18 gemeenten in Friesland, van groot naar klein. De gemeente heeft 13,8% van de woningen in de provincie op 15,6% van het landoppervlak.
Per vierkante kilometer land wonen er 173 mensen, tegenover 199 gemiddeld in Friesland. Het CBS noemt Súdwest-Fryslân daarmee een weinig stedelijke gemeente. Buiten de stad is de aanrijroute meestal ruim en kan een kraan of een container dicht bij de tuin staan; bij een erf of een lange oprit nemen we die mee in de planning.
| Kenmerk | Gemeente Súdwest-Fryslân | Provincie Friesland |
|---|---|---|
| Inwoners | 90.534 | 664.222 |
| Woningen | 43.118 | 312.294 |
| Landoppervlak (km²) | 523 | 3.340 |
| Inwoners per km² land | 173 | 199 |
| Woonplaatsen | 89 | 419 |
De provincietotalen zijn opgeteld uit de gemeentecijfers van het CBS; dichtheden en aandelen zijn daaruit berekend.
De grond in Súdwest-Fryslân
Op 3 punten in de gemeente hebben we de Bodemkaart 1:50.000 bevraagd: vlierveengronden op zand zonder humuspodzol, beginnend ondieper dan 1.2 m (Vz) bij het middelpunt van de gemeente, waardveengronden op zand, beginnend ondieper dan 1.2 m (kVz) nabij het middelpunt en kalkarme drechtvaaggronden (Mv41C) nabij het middelpunt. Dat is een steekproef en geen oppervlaktemeting; bebouwd gebied staat op de kaart vaak niet ingetekend. Wat er in uw tuin ligt, bepalen we ter plekke met een grondboor.
Veengrond. Veengrond is zacht, vochtig en zuur, en zakt langzaam in. Terrassen en paden vragen een fundering die met de grond mee kan zakken of juist tot vaste grond reikt, hagen en bomen een soortkeuze die bij nat en zuur past, en elke ophoging blijft na jaren nog zakken.
Zeeklei. Zeeklei is voedselrijk en houdt water goed vast, maar is zwaar te bewerken als hij nat is en scheurt bij droogte. Werk hem nooit nat, houd de structuur open met compost en zorg dat regenwater weg kan; bestrating vraagt hier een goed verdicht zandbed.
Steekproef bodemkaart
- Vz Vlierveengronden op zand zonder humuspodzol, beginnend ondieper dan 1.2 m, bij het middelpunt van de gemeente
- kVz Waardveengronden op zand, beginnend ondieper dan 1.2 m, nabij het middelpunt
- Mv41C Kalkarme drechtvaaggronden, nabij het middelpunt
BRO Bodemkaart 1:50.000, versie 2025, via PDOK; steekproef per punt, geen oppervlaktemeting. Methode en bronnen
Woonplaatsen in de gemeente Súdwest-Fryslân
De gemeente Súdwest-Fryslân heeft 89 officiële woonplaatsen in de CBS-indeling van 2026, waaronder Abbega, Allingawier, Arum en Blauwhuis. Wij komen in alle woonplaatsen; de cijfers hierboven gelden voor de gemeente als geheel en niet voor een dorp of wijk afzonderlijk.
Met een eigen pagina: hovenier Sneek.
- Abbega
- Allingawier
- Arum
- Blauwhuis
- Boazum
- Bolsward
- Breezanddijk
- Britswert
- Burgwerd
- Cornwerd
- Dearsum
- Dedgum
- Easterein
- Easterwierrum
- Exmorra
- Ferwoude
- Folsgare
- Gaast
- Gaastmeer
- Gauw
- Goënga
- Greonterp
- Hartwerd
- Heeg
- Hemelum
- Hichtum
- Hidaard
- Hieslum
- Hindeloopen
- Hinnaard
- Hommerts
- Idsegahuizum
- Idzega
- Iens
- IJlst
- Indijk
- It Heidenskip
- Itens
- Jutrijp
- Kimswerd
- Kornwerderzand
- Koudum
- Koufurderrige
- Kûbaard
- Loënga
- Lollum
- Longerhouw
- Lytsewierrum
- Makkum
- Molkwerum
- Nijhuizum
- Nijland
- Offingawier
- Oosthem
- Oppenhuizen
- Oudega
- Parrega
- Piaam
- Pingjum
- Poppenwier
- Raerd
- Reahûs
- Rien
- Sandfirden
- Scharnegoutum
- Schettens
- Schraard
- Sibrandabuorren
- Smallebrugge
- Sneek
- Stavoren
- Tersoal
- Tirns
- Tjalhuizum
- Tjerkwerd
- Uitwellingerga
- Waaksens
- Warns
- Westhem
- Witmarsum
- Wiuwert
- Wolsum
- Wommels
- Wons
- Workum
- Woudsend
- Ypecolsga
- Ysbrechtum
- Zurich
Bron: CBS 86312NED, Woonplaatsen in Nederland 2026 (indeling 1 januari 2026). Een naam met link heeft een eigen plaatspagina.