Verschilt de kapvergunning per gemeente en hoe zoek ik de regel van mijn gemeente op?
Ja, elke gemeente stelt in een eigen bomenverordening of APV de ondergrens vast waarboven een kapvergunning verplicht is, en sommige gemeenten kennen op particulier terrein geen vergunningplicht meer. De regel van uw eigen gemeente vindt u via de vergunningcheck van het Omgevingsloket of de tekst van de gemeentelijke bomenverordening zelf.
Waarom verschilt de kapregel per gemeente?
De bomenverordening of de bomenparagraaf in de APV is een gemeentelijke bevoegdheid, en de Omgevingswet (2024) laat gemeenten vrij om een eigen ondergrens voor de stamomtrek te kiezen, of om de vergunningplicht op particulier terrein helemaal af te schaffen.
De ene gemeente vraagt daardoor al bij een jonge boom een vergunning, terwijl een andere gemeente alleen nog optreedt bij een monumentale of waardevolle boom. Een landelijke vuistregel bestaat niet.
Een gemeenteraad kan de bomenverordening bovendien tussentijds wijzigen, bijvoorbeeld na een discussie over hittestress of groenbeleid, waardoor een regel die vorig jaar nog gold inmiddels kan zijn aangepast. Ga daarom niet af op wat u zich van een eerdere aanvraag herinnert, maar controleer de actuele tekst.
Waar vindt u de regel van uw eigen gemeente?
De vergunningcheck van het Omgevingsloket geeft per adres aan of een kapvergunning nodig is, gebaseerd op de bomenverordening of APV van die gemeente. Twijfelt u over de uitkomst, dan staat de volledige verordening op de website van de gemeente zelf.
Sommige gemeenten houden daarnaast een lijst van monumentale of waardevolle bomen bij, los van de gewone stamomtrekgrens; die lijst vraagt u apart op bij de gemeente.
Welke kenmerken van een boom bepalen of hij vergunningplichtig is?
Naast de stamomtrek weegt de standplaats mee, want een boom op particulier terrein valt vaak onder een andere regel dan een boom in de openbare ruimte, en een boom op de monumentale lijst krijgt een aparte, strengere toets. Amsterdam werkt bijvoorbeeld met een vaste stamomtrekgrens van eenendertig centimeter, zoals het artikel over de kapvergunning in Amsterdam beschrijft.
Andere gemeenten kiezen een andere maat of een ander meetpunt, dus de Amsterdamse grens is geen landelijke standaard, alleen een voorbeeld van hoe een gemeente de regel kan invullen.
Sommige gemeenten koppelen de vergunningplicht daarnaast aan het type ingreep in plaats van alleen aan de stamomtrek, zodat ook zwaar snoeiwerk dat de kroon ernstig aantast onder de kapvergunning valt, terwijl gewoon onderhoud dat niet doet.
Wat gebeurt er als u kapt zonder de vereiste vergunning?
Zonder de verplichte vergunning gekapt, dan kan de gemeente handhavend optreden, bijvoorbeeld met een last onder dwangsom, en alsnog een herplantplicht opleggen voor een vervangende boom.
De gemeente beoordeelt dan achteraf of de kap ook met een vergunning was toegestaan; was dat niet het geval, dan weegt dat mee in de zwaarte van de herplantplicht of eventuele verdere handhaving.
Verandert de regel als de boom buiten de bebouwde kom staat?
Ja, buiten de grens die de gemeente voor de bebouwde kom aanhoudt, geldt vaak een heel ander regime, met een meldingsplicht bij de provincie in plaats van een gemeentelijke kapvergunning. Dat werkt met een eigen procedure en een eigen herplantplicht.
Twijfelt u of uw perceel binnen of buiten die grens valt, dan legt het artikel over een boom melden buiten de bebouwde kom uit hoe die meldingsplicht werkt.
Vraag deze grens desnoods rechtstreeks bij de gemeente op, want een kaart met de bebouwde-komgrens staat lang niet altijd op de website, terwijl de uitkomst wel bepaalt welk traject voor uw boom geldt.
Stap voor stap
- Zoek de bomenverordening van uw gemeente op Gebruik de vergunningcheck van het Omgevingsloket of de tekst van de gemeentelijke verordening.
- Meet de stamomtrek en controleer de monumentale status Vergelijk de gemeten omtrek met de ondergrens van uw gemeente en kijk of de boom op een lijst van waardevolle bomen staat.
- Vraag de vergunning aan als die nodig is Dien de aanvraag in via het Omgevingsloket met een foto en de reden van de kap.
- Wacht de beslis- en bezwaartermijn af Plan de kap pas na afloop van de bezwaartermijn die bij het besluit van uw gemeente hoort.
Veelgestelde vragen
Geldt in elke gemeente dezelfde ondergrens voor de stamomtrek?
Nee, elke gemeente kiest een eigen grens in de bomenverordening of APV, en sommige gemeenten hanteren op particulier terrein helemaal geen ondergrens meer.
Kan een gemeente een boom volledig kapverbieden?
Een algeheel verbod komt zelden voor, maar bij een monumentale of waardevolle boom wordt een kapaanvraag in de praktijk zelden gehonoreerd, ook al blijft de aanvraagmogelijkheid formeel open.
Moet u ook een vergunning aanvragen voor een boom die niemand vanaf de straat ziet?
Ja, de regel van uw gemeente geldt ongeacht de zichtbaarheid vanaf de openbare weg; een boom diep in een achtertuin valt onder dezelfde ondergrens als een boom aan de voorkant.