Hoe leg ik een pad zonder dat het water naar het huis loopt?
Een pad voert water van de gevel weg door afschot in die richting aan te houden, een vuistregel die straatmakers standaard toepassen zonder dat daar een harde norm aan vastzit. Een lijngoot vangt het water op een laag punt op, en een doorlatende opbouw met een grindkoffer laat een deel van het water ter plekke infiltreren. In Amsterdam speelt de Hemelwaterverordening (gemeente Amsterdam, 2021) mee bij de manier waarop hemelwater van verharding wordt afgevoerd.
Welke richting moet het afschot van een pad krijgen?
Het afschot van een pad hoort van de gevel af te lopen, zodat regenwater bij de woning vandaan stroomt in plaats van ernaartoe; straatmakers hanteren dat als vaste vuistregel bij elke aanleg tegen een gevel, zonder dat daar een wettelijke norm voor bestaat.
Bij een pad dat van de voordeur naar de straat loopt, wordt het afschot meestal in twee richtingen tegelijk aangehouden: weg van de gevel en richting een laag punt verderop, zoals een lijngoot of een border.
Bij een pad dat langs de zijkant van de woning loopt, is de ruimte voor afschot vaak beperkt; een klein hoogteverschil over de breedte van het pad is dan al voldoende om water in de gewenste richting te sturen, zolang de rest van de opbouw dat afschot niet weer teniet doet.
Wat doet een lijngoot bij een pad langs de gevel?
Een lijngoot vangt water op dat over het pad naar een laag punt stroomt en voert het gericht af, in plaats van dat het zich langs de gevel verzamelt. Bij een pad direct tegen de woning is een lijngoot vlak voor de gevel een gangbare oplossing om water op afstand te houden.
De lijngoot wordt aangesloten op een afvoerpunt of laat het water infiltreren in de bodem eronder, afhankelijk van de opbouw die daaronder ligt.
Bij een langer pad kan meer dan één lijngoot nodig zijn, vooral wanneer het afschot over de lengte van het pad meerdere lage punten oplevert in plaats van één doorlopende richting.
Hoe helpt een grindkoffer bij infiltratie onder een pad?
Een grindkoffer is een laag grof, doorlatend materiaal onder de bestrating waarin regenwater tijdelijk wordt vastgehouden en geleidelijk in de bodem trekt, in plaats van direct via het oppervlak weg te stromen. Dat vermindert de hoeveelheid water die over het pad naar de gevel kan lopen.
De werking van een grindkoffer hangt af van de mate van infiltratie die de ondergrond toelaat; op een dichte kleilaag werkt die koffer minder goed dan op een doorlatende zandbodem.
Een grindkoffer wordt meestal aangelegd op de plek waar het meeste water samenkomt, zoals bij een laag punt in het afschot of vlak voor een lijngoot, zodat de infiltratie daar gebeurt waar de hoeveelheid water het grootst is. Op een pad dat over de volle lengte hetzelfde afschot heeft, kan een grindkoffer ook over een groter deel van het tracé worden aangelegd.
Welke regels gelden in Amsterdam voor de afvoer van regenwater van een pad?
In Amsterdam valt de afvoer van hemelwater van verharding, waaronder een pad, onder de hemelwaterverordening (gemeente Amsterdam, 2021), die eist dat nieuwe verharding het regenwater zoveel mogelijk zelf verwerkt in plaats van het direct op het riool te lozen.
Een pad met afschot naar een grindkoffer of een ander infiltratiepunt sluit aan bij die opzet, terwijl een pad dat al het water rechtstreeks naar het riool of naar de gevel afvoert daar minder goed bij past.
Maakt de keuze van bestratingsmateriaal verschil voor de afwatering?
Een pad van gesloten bestrating voert al het water via het oppervlak af, terwijl een doorlatende opbouw met open voegen of een grindkoffer een deel van het water al ter plekke laat wegzakken voordat het de gevel kan bereiken.
Bij twijfel over de juiste opbouw voor een specifiek pad is het raadzaam de ondergrond en het gewenste afschot vooraf te bepalen, zodat de verharding en de afwatering op elkaar aansluiten.
Bij het combineren van gesloten bestrating met een doorlatende strook, bijvoorbeeld grind naast tegels, blijft het uitgangspunt hetzelfde: het afschot bepaalt waar het water naartoe stroomt, en de doorlatende strook bepaalt hoeveel daarvan ter plekke wegzakt voordat de rest verder afgevoerd wordt.
Stap voor stap
- Bepaal de richting van het afschot Kies een afschot van de gevel af, als vuistregel van straatmakers, richting een laag punt of afvoerpunt.
- Leg een grindkoffer aan waar nodig Breng een laag grof, doorlatend materiaal aan onder het pad om regenwater te laten infiltreren.
- Plaats een lijngoot bij de gevel Leg een lijngoot vlak voor de gevel als extra vangpunt voor water dat toch richting het huis loopt.
- Werk het pad af met het gekozen afschot Leg het straatzand en de bestrating met het afschot dat in de vorige stappen is bepaald.
Veelgestelde vragen
Is een grindkoffer verplicht bij elk pad?
Nee, een grindkoffer is een manier om regenwater te laten infiltreren, maar niet elk pad heeft die nodig; het hangt af van de ondergrond en van hoeveel afvoer elders al mogelijk is.
Geldt de Hemelwaterverordening ook voor een klein pad in een achtertuin?
De verordening richt zich op nieuwe verharding in het algemeen, waaronder een pad; de precieze toepassing hangt af van de omvang van het werk en de situatie ter plekke.
Kan een bestaand pad zonder afschot achteraf worden aangepast?
Ja, een bestaand pad kan opnieuw worden gelegd met een ander afschot, al vraagt dat meestal dat de bestrating en een deel van de opbouw eronder worden verwijderd en teruggelegd.