In welke volgorde leg ik een nieuwe tuin aan?
Een nieuwe tuin begint met grondwerk en drainage, gevolgd door vaste elementen zoals bestrating, keermuren en een vlonder, dan de aanleg van gazon of kunstgras, en pas als laatste de beplanting. Die volgorde voorkomt dat zwaar materieel over pas geplante borders rijdt en dat leidingen of kabels later alsnog door bestrating moeten worden gebroken.
Waarom begint een tuinaanleg met grondwerk en drainage?
Grondwerk legt de hoogtes van de tuin vast, van het afschot langs de gevel tot de diepte van een vijver of verhoogde bak, en die hoogtes bepalen alle volgende stappen. Kabels voor tuinverlichting en drainageleidingen worden in deze fase gelegd, terwijl er nog geen bestrating of beplanting in de weg ligt.
Een tuin waar drainage pas achteraf wordt aangelegd, vraagt vaak dat al gelegde bestrating of net geplante border opnieuw wordt opengebroken, wat met een goede volgorde te voorkomen is.
Waarom komen bestrating en keermuren voor het gazon?
Zwaar materieel voor het aanleggen van een terras, oprit of keermuur beschadigt een vers gelegde graszode of kunstgrasmat, terwijl datzelfde materieel op kale grond geen schade aanricht. Door eerst de vaste, zware elementen aan te leggen, blijft het gazon gespaard voor de laatste fase.
Ook een betonpoer voor een vlonder of pergola hoort in deze fase te worden gezet, ruim voordat de omliggende beplanting is aangebracht.
Waarom volgt het gazon of kunstgras pas na de bestrating?
Een gazon dat vóór de bestrating wordt aangelegd, loopt het risico dat er tijdens het straatwerk grond, zand of puin overheen valt, wat de graszode of kunstgrasmat beschadigt. Door het gazon na de bestrating aan te leggen, blijft dat risico beperkt tot de laatste, schonere fase van de aanleg.
Bij graszode is bovendien een egale, verdichte ondergrond nodig die pas na het grove grondwerk goed is af te werken.
Waarom komt beplanting als laatste stap?
Vers geplante beplanting is kwetsbaar voor beschadiging door lopen, rijden of het transport van materiaal, en daarom wordt die als laatste aangebracht, wanneer de rest van de aanleg al staat. Het juiste plantseizoen speelt hierbij ook mee: najaar en vroeg voorjaar geven een jonge wortelkluit de beste kans om aan te slaan.
Compost en bodemverbetering worden vlak voor het planten in de border verwerkt, zodat de voedingsstoffen niet eerst wegspoelen of verdampen voordat de wortels ervan kunnen profiteren.
Wat gebeurt er als de volgorde wordt omgedraaid?
Een tuin waarin eerst wordt beplant en daarna nog bestrating of een keermuur wordt aangelegd, loopt het risico dat wortels tijdens het grondwerk worden beschadigd of dat machines de border in rijden. Ook een kabel of drainage die pas na de bestrating wordt bedacht, is dan alleen nog aan te leggen door het straatwerk weer open te breken.
Een vaste volgorde, van grondwerk via vaste elementen en gazon naar beplanting, voorkomt dat dubbel werk nodig is op onderdelen die bij de eerste aanleg al hadden kunnen worden meegenomen.
Stap voor stap
- Grondwerk en drainage Leg de hoogtes van de tuin vast, inclusief afschot, en graaf sleuven voor drainage en kabels.
- Vaste elementen Leg bestrating, keermuren, een vlonder op poeren of een vijver aan, voordat er iets wordt ingezaaid of geplant.
- Gazon of kunstgras Werk de resterende open grond af met graszode, ingezaaid gras of kunstgras op een verdichte onderlaag.
- Bodemverbetering in de borders Werk compost en bodemverbetering door de grond in de borders, vlak voordat er wordt geplant.
- Beplanting Plant bomen, heesters en vaste planten als laatste stap, bij voorkeur in het najaar of vroege voorjaar.
Veelgestelde vragen
Kan een boom uitzondering zijn op deze volgorde?
Een grote boom wordt soms al vroeg in het proces geplant, omdat die tijd nodig heeft om te groeien; de grond eromheen wordt dan tijdens latere fasen van de aanleg zoveel mogelijk ontzien.
Moet een moestuin ook als laatste worden aangelegd?
Een moestuin of verhoogde bak past net als andere beplanting het beste in de laatste fase, al kan de bak zelf als vast element eerder worden geplaatst en pas later worden gevuld en beplant.
Hoeveel tijd zit er tussen de fasen van een tuinaanleg?
Dat hangt af van de omvang van het project en het seizoen; grondwerk en bestrating kunnen in dezelfde periode plaatsvinden, terwijl beplanting vaak wacht tot het juiste plantseizoen aanbreekt.