Esgrond
Esgrond is een dikke, voedselrijke bouwvoor die door eeuwen bemesting met plaggen is ontstaan op de hoger gelegen akkers rond oude dorpskernen in Oost- en Noord-Nederland.
Esgrond ontstond doordat boeren eeuwenlang plaggen en mest op dezelfde akker brachten, telkens net iets meer dan de vorige oogst had onttrokken. Zo groeide de bovenlaag langzaam dikker en donkerder dan de oorspronkelijke dekzandbodem eronder.
Deze essen liggen rond oude dorpen in Twente, de Achterhoek, Salland en delen van Drenthe, herkenbaar aan hun iets bollende ligging boven het omliggende land. De bodemkaart van Nederland toont ze als aparte eenheid tussen de zandgronden.
Voor een tuin op esgrond is de bovenlaag vaak al dik en voedselrijk genoeg om zonder veel extra bodemverbetering te beplanten, in tegenstelling tot kale zandgrond elders in dezelfde streek. De diepte van die laag verschilt wel per perceel, afhankelijk van hoe lang en intensief er ooit is bemest.
Bij graafwerk voor een fundering of vijver is het zaak rekening te houden met die overgang: onder de donkere esgrond ligt alsnog de armere oorspronkelijke zandbodem.
Veelgestelde vragen
Hoe diep is een esgrondlaag meestal?
Dat verschilt sterk per perceel; op sommige essen is de opgebouwde laag nog geen halve meter dik, op andere, langer bemeste akkers loopt hij aanzienlijk dieper.
Is esgrond overal in Nederland te vinden?
Nee, esgronden komen vooral voor rond oudere nederzettingen op de zandgronden in het oosten en noorden van het land, niet op klei- of veengrond.