Humus
Humus is het donkere, stabiele restproduct dat overblijft nadat organisch materiaal in de bodem grotendeels is afgebroken, en het bepaalt voor een groot deel het vochthoudend vermogen van de grond.
Humus is wat er overblijft nadat blad, wortels en ander organisch materiaal grotendeels is verteerd. Het is geen losse stof zoals compost, maar een stabiel bestanddeel van de grond zelf dat nog maar langzaam verder afbreekt.
Het humusgehalte van de bodem staat als kenmerk op de Bodemkaart van Nederland, bijgehouden in de Basisregistratie Ondergrond (BRO, 2024): veengrond scoort daarop hoog, de opgebrachte zandlagen in de binnenstad juist laag. Dat verschil verklaart waarom dezelfde hoeveelheid water op de ene plek in de tuin blijft staan en op de andere meteen wegzakt.
Een hoog humusgehalte houdt water en voedingsstoffen vast rond de wortels, wat in een veengrond onder Amsterdam al ruim aanwezig is; op een opgehoogde tuin met ophoogzand is het juist een tekort dat met compost of mulch wordt aangevuld.
Op een beplantingsplan telt het humusgehalte mee bij de keuze van soorten: een border met vaste planten die van voedselrijke grond houden, vraagt om een bodem waar van nature al humus in zit of waar het is toegevoegd.
Veelgestelde vragen
Kan ik het humusgehalte van mijn tuin laten meten?
Ja, een grondmonster bij een laboratorium geeft het organischestofgehalte; voor een indicatie volstaat vaak ook de kleur en de structuur die bij het spitten zichtbaar worden.
Is meer humus altijd beter?
Niet voor elke plant; sommige vaste planten en kruiden groeien juist liever op een magere, humusarme grond dan op een voedselrijke bodem.